Najliczniejszą mniejszością narodową w Toruniu, byli Niemcy. Odsetek innych narodowości nie przekraczał 0,4%. W połowie lat 30. XX wieku w mieście pozostało około 2,5 tyś Niemców o nieporównalnie silniejszej pozycji ekonomicznej niż większość Polaków. W ich rękach były wielkie zakłady: Born und Schutze, założone w 1856 roku, Fabryka Pierników Gustaw Weese, założona w 1763 roku, Fabryka maszyn Rolniczych i odlewnia E. Drewitz założona w 1842 roku. Centrum integrującym tę społeczność był Deutsches Heim - Dom Niemiecki, znajdujący się przy ul. Piernikarskiej. Magistrat zbierał dane od Policji i konfidentów nt. przebywających tam osób. Dla katolików w niedziele i święta w kościele Świętojańskim odprawiano nabożeństwo z kazaniem w języku niemieckim. Choć Niemcy nie mieli własnego kościoła i duszpasterza jak np. w Bydgoszczy, stanowili odrębną wspólnotę. W latach 30 XX wieku żywili coraz większą nadzieję na odzyskanie Pomorza, wielu młodych ludzi wyjeżdżało do Niemiec, nasilały się dezercje z polskiego wojska.
Mniejszość żydowska była w Toruniu nieliczna. Choć znaczna liczba Żydów emigrowała do Niemiec, to gmina wyznaniowa była jedną z większych w województwie pomorskim. Często dochodziło do konfliktów miejscowej ludności z Żydami z byłej dzielnicy rosyjskiej. Gmina utrzymywała przytułek dla biednych, mieszkania dla pracujących przy synagodze i kirkut czyli cmentarz przy ul. Pułaskiego 2-6. Żydzi angażowali się w sprawy państwa polskiego, szczególnie po 1926 roku. Dowodem tego są obchody polskich świąt narodowych, imienin marszałka Piłsudskiego/
źródło: książka " Toruń między wojnami " Katarzyny Kluczwajd
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz